---

“Gitti-geldi olabilir” veya “olumsuz-olumlu” çok ani yer değiştirebilir. Sakin olalım ve algılamanın özellikle hafta sonuna kadar çok sert değişebileceğini bilerek panik halinde pozisyon değiştirmeyelim.

Yukarıdaki cümleyi bir örnek ile açmak ve yaşadıklarımıza uyarlayarak sizlere aktarmak istiyorum. Bir sarkaç düşünelim. Sabit bir şekilde olumlu dediğimiz bölge üstünde duruyor. Ani bir darbe alıyor ve olumsuza doğru salınıyor. Burada en önemli soru ne olabilir? Cevap çok zor değil, sarkacın ne kadar salınacağı ve nerede duracağı.

İşte yaşadığımız durum da bu gerçeğe benziyor. Salınım başladı ama özellikle Anayasa Mahkemesi riski boşaltan adımı atarsa veya hükümet “ben de yeterince dik durdum, artık düze çıkma yolunda adım atmalıyım” derse, pazartesi sabahı “negatif bölgeyi” zorlayan sarkaç yeniden “pozitif algılama” bölgesine dönebilir.

Bu tespit sonrası piyasa denkleminin iç ve dış bileşenlerine geçmek ve dışarıdan içeriye doğru bakarak durumu analiz etmek istiyorum.

* Yurtdışında oluşan kâr satışları cuma günü kesildi ve Bovespa yeniden 49-50 bin arasına dönerken ABD’de Dow Endeksi 13 binin üstünde kalmaya devam ediyor.

* Dolar-yen paritesi 119-120 bandını yeniden test ediyor.

* Çin borsasında yükseliş devam ediyor, diğer Uzak Doğu borsalarında küçük çaplı kâr realizasyonları var.

* Euro-dolar paritesi hâlâ 1,3666-1,3668 bandını aşamadı. Hatta eski sınırlar içine geri döndü.

* Altın fiyatları 678-680 direncini zorluyor. Yüksek petrol fiyatı beklentisi fiyata yansımaya devam ediyor.

* Ve son olarak, Brent petrol fiyatları 65 doların üstünde kalmaya devam ediyor.

Bu tespitler sonrası gelelim iç piyasaya. Bugün ile ilgili sonuca geçmeden bazı noktaların altını çizmek istiyorum.

1- Hükümet “2003 sonrası oluşan finansal hareket tamamen benim eserim" mesajı verse de bu doğru değil. Türkiye’deki hareketin yüzde 90 sebebi yurtdışı kaynaklı “yüksek petrol fiyatı+ucuz yen” denklemi.

2- Dışarısı bozulmadıkça içeride “Demokratik sınırlar içinde” ne olursa olsun çok büyük bir etkilenme olması kolay değil.



Felaket senaryosu gereksiz


3- İç siyasi gelişmeler özellikle Genelkurmay açıklaması üzerinde felaket senaryoları kuruluyor. Buna katılmam mümkün değil. Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklama "şimdilik" sistem açısından "yeniden başlatılma" riski yaratmıyor. Genelkurmay açıkça şunu söylüyor, Türkiye istediği yere gidebilecek bir gemi veya uçak değildir. Türkiye Cumhuriyeti ileri gidecektir ama bu gidiş sırasında takip edeceği bir ray vardır. Daha açıkçası Türkiye rayı belli olan bir trendir, bu ray dışına taşırılmaya çalışılırsa ana lokomotif üzerindeki haklarımızı kullanır ve treni yeniden raya döndürürüz, biz sistemin sigortasıyız. Bu noktada soralım, bu mesaj piyasaları rahatsız etmeli mi? Kesinlikle etmemeli. Hükümet daha doğrusu 5 yıl önce aldığı yüzde 34 oy ile hâlâ hükümet olmakta ısrar edenler ve cumhurbaşkanı da bizden olacak diyenler mesajı alırlarsa sistem zorlanmadan norma sınırlar içinde dönecek ve tren rayına oturacaktır.

4- Daha da açık yazmak gerekirse, cumhurbaşkanlığı seçimi sırasında yaşananlar "Arınç'ın kendi hırsı doğrultusunda" neler yapabileceğini gösterdi. CHP adına girişimde bulunan Kemal Anadol konuşurken AKP'li vekiller gülüp, eğlendiler. Arınç, kendi hırsları doğrultusunda sistemi zorladı ve maalesef milletvekili borsası kuruldu, transferler yapıldı. Bu süreçte TBMM'de yaşananlar Türk halkı gibi Silahlı Kuvvetleri de rahatsız etti ve TSK, Genelkurmay Başkanlığı vasıtasıyla "kendi görev ve sorumluluklarını" Türk kamuoyuna hatırlattı. İnternet sitesine konan o paragraflar aslında rejimi koruma adına atılan bir adımdı, zaman kazandırmaydı. "Makinistlere treni kendiliğinden raya döndürme yolunda" zaman tanındı, rejime "kendini koru" mesajı verildi. İşin olumlu kısmı burası. Her şey bitti algılamasına kapılıp, olumsuz finansal senaryolar üretenler şunu unutmasınlar, atılan adımlar kırılma yolunda değil kırılmama yolunda girişimler.



Panikle dolar almayın

Sonuç 1: Siyasi analiz ile bazı bölümleri dün de aktardım. Pazartesi yaşananları da dikkate alarak şunu söyleyebilirim, yaşananlar mutlaka etki yaratacak, yaratıyor da. Bu süreç sarkacı harekete geçirdi. Yalnız şunu unutmamız gerekli, atılacak çok küçük adımlarla sarkaç yeniden “olumlu” hatta “aşırı olumlu” bölgeye dönebilir. Böyle bir yapı içinde özellikle panik halinde yapacağınız dolar maliyetlerine dikkat etmekte yarar var.

Sonuç 2: Dolar kuru “daha yukarı gider mi” diyenlere şunu söyleyebilirim. Doların ana trendinin yukarı dönmesi için 1.40 ve 1.45 üstünde kapanış yapması gerekli. Kısa vadede 1.38-1.40 arasını dahi aşamadı ve gelen satış ile burada kırılmış oldu.

Grafik üzerinde de görüldüğü gibi, doların trendinin yukarı dönmesi için “alçalan tepeler formasyonunun” değişmesi ve hareketin bir önceki tepe üzerinde zirve göstermesi gerekli. Bu olmadığı sürece “geri dönme” eğilimi devam edecektir.